tükenmişlik sendromunun tedavisi - tükenmişlik sendromundan nasıl çıkılır

Tükenmişlik Sendromundan Nasıl Çıkılır, Tedavisi Nasıl Olur?

Tükenmişlik sendromu yaşayan kişiler, aynen depresyonda görülen çaresizlik, değersizlik gibi hisleri yoğun olarak hissederler.

Tükenmişlik sendromu belirtileri birkaç başlık altında toplanırken, bir yandan da depresyondaki çaresizlik ve değersizlik hislerine ek olarak kişi bir depresyon da yaşayabilir. Bazen tükenmişlik sendromuna depresyon eşlik ederken bazen de bir kaygı (anskiyete) bozukluğu gelişebilmektedir.

Tükenmişlik sendromu belirtileri, hisler ve duygularda, düşünceler, davranışlar ve insanlar arası ilişkilerde etkilerini gösterir. Kişi duygusal olarak daha üzgün, daha endişeli ya da daha gergin bir duygusal özellik gösterir. Düşüncelerinde kendisine, yaşamına ve insanlara karşı daha olumsuz özellikler ve mantıksız düşünme biçimleri gözlenir.

Tükenmişlik Sendromunun Duygusal Belirtileri

Üzgün, endişeli, karamsar bir duygusal özelliktedir. Kişinin hissettiği duyguların büyük bölümü olumsuzdur. Bu nedenle de, hayata ve geleceğe dair olumsuz duygulara bağlı olarak olumsuz, karamsar beklentiler hakimdir. Kişi kendisini ve yaşamda yerine getirmekte olduğu görevlerinde ortaya koyduğu performansı yetersiz ve başarısız olarak algılar. Bu ise, hissetmekte olduğu olumsuz tüm duyguların şiddetinin artmasına sebep olur.

Tükenmişlik Sendromunun Zihinsel Belirtileri

Kişinin zihinsel aktivitelerinde yetersizlik, yavaşlık, dalgınlık ve unutkanlıklar görülür. Eskiden kolayca yapılan görevler kişiye zor gelir, işlerin bitirilmesi zorlaşır. Dikkat süresi ve kalitesi düşer.

Tükenmişlik Sendromunun Bedensel Belirtileri

Kas ağrıları, bedende ağrı ve rahatsızlık hisleri, soluksuz kalma hissi,  uyku bozuklukları, cinsel işlev bozuklukları, yorgunluk, bitkinlik, halsizlik.

tükenmişlik sendromunun tedavisi - tükenmişlik sendromundan nasıl çıkılır
Tükenmişlik sendromundan çıkmanın yolları

Tükenmişlik Sendromunun Davranışsal Belirtileri

Aşırı hareketlilik, yerinde duramama hali. Kişinin içinde bulunduğu olumsuz duygu durum sebebiyle hareketlerindeki aşırı hareketlilikle birlikte ürettiği işin kalitesi ve performansın verimliliği düşer.

Dikkat düzeyinde belirgin bir düşüş yaşanır ve bu düşüşe bağlı olarak da iş hataları artar. Bu nedenle, kişi hem gerçekten iş performansında büyük bir kayıp yaşar, hem de bunu fark ettiğine “Ben başarısızım” inancının doğrulanmış olması sebebiyle kendisini başarısız, değersiz ve suçlu hisseder.

İş yerindeki ve sosyal ilişkilerindeki performans hızlı, hareketli ve yüzeysel bir durumda olduğu için insanlar tükenmişlik sendromu yaşayan kişilerle vakit geçirmek istemezler. Sendromun özelliği olarak, kişi de sosyal çevreyle vakit geçirmekten hoşlanmaz ve kendi içine kapanır, kendisini sosyalleşmeye kapatır.

Tükenmişlik Sendromu ve Kişiler Arası İlişkiler

Tükenmişlik sendromu yaşayan kişiler, olumsuz düşünce ve yorumlarına bağlı olarak diğer insanlarla ilişkilerinde ciddi sorunlar yaşarlar. Olumsuz duygular ve beklentiler sebebiyle çoğu durumda diğer insanlarla iletişim kurulamadığı gibi, bir yandan da yüzeysel diyaloglar sebebiyle kişi kendisini yalnız hisseder. Diyalog kurmakta zorlanan kişi, duygusuz, mekanik ve karşısındaki kişilerle empati yapmaksızın ilişki kurmaya çalışır haldeyken, bu hal nedeniyle diğer insanlar kişiden uzaklaşmaya başlar.

Yüzeysel ilişkiler, kişinin derdini anlatmaması ve çözüm için doğru yolu bulamaması, ilişkilerde gergin tavırlar, öfkeli, kızgın ve zaman zaman şüphe hisleri sebebiyle kişi diğer insanlardan belirgin bir biçimde uzaklaşır, yalnız kalır. Yalnızlık hali zamanla kalıcı hale gelir.

Tükenmişlik Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?

Tükenmişlik sendromunun tedavisi için öncelikle kişinin durmayı öğrenmesi gerekmektedir. Amaçların, hedeflerin ve ulaşılabilirliği olan noktaların bir sınırı olduğunu bilmeli, tek başına başarabileceklerinin sınırsız ve sonsuz olmadığı kabul edilmelidir.

Tükenmişlik sendromu kişiyi hızlandırırken, uzmanlara göre tedavisinde ise daha yavaş, daha anlamlı ve mantıklı hareket etmek doğru olan yoldur.

Daha doğru ve ulaşılması mümkün olan hedefler seçilmesi ve bu hedeflere doğru daha yavaş bir hızla ilerlenerek gidilmesi kişinin tükenmişlik sendromunun tedavisi için kendi payına düşen sorumluluklar arasında yer alır.

Tükenmişlik sendromunu ortaya çıkaran ve aslen kişinin kendi sorumluluğunda olan kısımları fark ederek bu kısımlarla ilgili davranışlarını değiştirmesi çok önemlidir. Söz gelimi, kişi sürekli olarak kendisine zor hedefler koyuyor ve bu hedeflere ulaşmaya çabalarken sendromun içine giriyorsa, bu kısır döngünün farkına varabilmelidir.

Tükenmişlik sendromunun kısır döngüsünde zorlama ve zorlanma vardır. Kişi, yaşadığı zorlukların ve sonucunda karşılaştığı sendromu kendi yaratmasına rağmen bir suçlu arayabilir. Kendisine durumla ilgili suçlu ya da suçlular aramak yerine kısır döngünün farkına varması, tükenmişlik sendromundan kurtulmak adına atılacak en önemli adımlardan birisidir.

Kısır döngü dışında tükenmişlik sendromu yaşayan kişilerin yaşamlarında göze çarpan bir diğer önemli nokta da, özel yaşamla iş hayatı arasındaki dengenin bozulmuş olmasıdır. Bozulan dengede ağırlık iş hayatına kaymış durumdadır. Kişinin bir özel yaşamı ya da aile hayat yok gibidir. Tükenmişlik sendromu yaşayan kişilerin çok büyük bir bölümü hayatı çalışmak için yaşıyor gibiyken, tükenmişlik sendromunun psikologlara göre tedavisinde durum tersine çevrilmeli ve yaşamak için çalışmak hedef haline getirilmelidir.

Tükenmişlik sendromu, hızlanmış olan dünyamızda biz insanların biraz olsun yavaşlamamızın bizler için daha faydalı olacağını bir kez daha hatırlatan bir problem. Çok aygın, çok sık yaşanan ve çok sayıda insanımızın canını yakan bu sendrom aslında yenilmesi mümkün olan bir durum. Yeter ki sendromu yaratan ve sürdüren alışkanlıklar yerini daha doğru, daha dengeli davranışlara bıraksın.


Online Psikolog

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir